7 stycznia 2026 r. Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza kompleksową nowelizację przepisów dotyczących czasowej niezdolności do pracy oraz systemu orzeczniczego ZUS. To najistotniejsze zmiany w systemie zwolnień lekarskich od wielu lat, które wpływają zarówno na pracowników, jak i na pracodawców. Jednym z kluczowych elementów reformy jest przebudowa systemu orzekania w ZUS. Postępowania mają być prowadzone szybciej i w prostszej formule, co w praktyce oznacza mniej sformalizowane procedury i krótszy czas oczekiwania na rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących niezdolności pracowników do pracy. Nowe przepisy doprecyzują również, jakie zachowania w trakcie zwolnienia lekarskiego są dopuszczalne, a które mogą skutkować utratą prawa do zasiłku. ZUS otrzyma szersze możliwości kontroli, a ubezpieczeni będą musieli liczyć się z dokładniejszą weryfikacją tego, czy L4 jest wykorzystywane zgodnie z jego celem. Zmiany obejmą także sam proces wystawiania zwolnień oraz zakres osób uprawnionych do ich wydawania, co ma ułatwić dostęp do świadczeń w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji. Nowelizacja zakłada także wprowadzenie zmian mających na celu uelastycznienie zasad dotyczących aktywności zawodowej w trakcie choroby – w określonych okolicznościach pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim będzie mógł wykonywać obowiązki u innego pracodawcy, o ile jego stan zdrowia na to pozwala, bez ryzyka utraty prawa do świadczenia. Powyższe zmiany będą wchodzić w życie stopniowo: pierwsze z nich (np. zmiany dotyczące kontroli ZUS i procedur odwoławczych) wejdą w życie 14 dni po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw, kolejne (dot. nowych definicji pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia, rozszerzonych uprawnień kontrolerów) w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, a od 1 stycznia 2027 r. obowiązywać zaczną przepisy regulujące możliwość pracy u jednego pracodawcy podczas L4 u drugiego, e-wizyty orzecznicze, a także elektroniczne orzeczenia. Choć pełen pakiet nowelizacji zacznie obowiązywać dopiero od przyszłego roku, już teraz warto przygotować się na zmiany, które mogą wpłynąć na organizację pracy, politykę kadrową oraz sposób reagowania na kontrole ZUS w organizacji.
