Uwłaszczenie przedsiębiorców – kolejny krok do likwidacji użytkowania wieczystego

W Ministerstwie Rozwoju i Technologii trwają prace nad nowelizacją ustawy o gospodarce nieruchomościami („UGN”), która ma umożliwić przedsiębiorcom nabycie prawa własności nieruchomości będących obecnie w ich użytkowaniu wieczystym. W ten sposób ministerstwo planuje postawić kolejny krok na drodze do likwidacji prawa użytkowania wieczystego, będącego, w ocenie ministerstwa, reliktem z czasów PRL-u. Proces zmierzający do likwidacji tej instytucji prawa rozpoczęła ustawa z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, przekształcająca z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe we własność.

Powołana ustawa wprowadziła jednocześnie, z pewnymi wyjątkami, zakaz ustanawiania nowych praw użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe. W przeciwieństwie do ww. ustawy, nowelizacja UGN nie spowoduje przekształcenia użytkowania wieczystego we własność z mocy prawa, lecz przyzna przedsiębiorcom roszczenie o jego przekształcenie. Właściciel gruntu, czyli Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, będzie związany wnioskiem użytkownika wieczystego. Na podstawie planowanej nowelizacji, grunty Skarbu Państwa będą mogły zostać wykupione w zamian za jednorazową opłatę, z zastosowaniem bonifikaty albo w systemie ratalnym. W przypadku gruntów jednostek samorządu terytorialnego, samorządom zostanie pozostawiona pewna swoboda przy kształtowaniu zasad wykupu, przy czym preferencyjnie powinna być traktowany zamiar nabycia nieruchomości za jednorazową opłatą. Projektowane rozwiązanie należy ocenić pozytywnie. Spowoduje ono m.in. zniesienie obowiązku wnoszenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego (często waloryzowanych) oraz rozwiąże problemy związane z rozliczeniem nakładów poczynionych na nieruchomość w chwili zakończenia użytkowania wieczystego. Tym samym nowelizacja UGN ma wprowadzić „stabilniejsze warunki do prowadzenia działalności gospodarczej”.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ministerstwo, prace nad nowelizacją UGN są zaawansowane. Wnioski będzie można składać od początku 2023 r., ministerstwo chciałoby, aby w ciągu 2023 r. co najmniej połowa użytkowników wieczystych skorzystała z nowego rozwiązania.