Zwiększenie udziału społeczeństwa w opracowywaniu planów zagospodarowania przestrzennego – projekt reformy planistycznej

Od kilku miesięcy Ministerstwo Rozwoju i Technologii koordynuje reformę planowania i zagospodarowania przestrzennego zapisaną w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności. Jednym z jej elementów jest wprowadzenie rozwiązań mających znacząco zwiększyć udział społeczeństwa w opracowywaniu i przyjmowaniu aktów planistycznych.

Projekt nowelizacji zakłada wprowadzenie do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nowego rozdziału poświęconego partycypacji społecznej, którego przepisy mają formułować generalną zasadę, zgodnie z którą przygotowanie aktów planowania przestrzennego musiałoby przebiegać w sposób zapewniający udział społeczeństwa.

Nowelizacja definiuje pojęcie interesariuszy w partycypacji społecznej, którymi mają być osoby fizyczne i prawne, jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi posiadające zdolność prawną, jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, organy władzy publicznej, a także inne podmioty, w szczególności jednostki pomocnicze gminy oraz organy doradcze i konsultacyjne gminy.

Tak szeroko nakreślony krąg interesariuszy ma umożliwić wypowiadanie się w sprawach planowania i zagospodarowania przestrzennego przedstawicieli różnych grup społecznych. Ucieleśnieniem generalnej zasady partycypacji społecznej ma być udostępnienie na wniosek interesariusza, za pomocą środków komunikacji elektronicznej,  informacji o podejmowanych przez władzę publiczną działaniach w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo, nowelizacja wprowadza możliwość składania wniosków (w formie papierowej lub elektronicznej) do projektów aktów planowania przestrzennego.

Nowelizacja rozszerza katalog możliwych form przeprowadzenia konsultacji społecznych (np. spotkania otwarte, panele eksperckie, spotkania plenerowe, ankiety, wywiady) oraz określa szczegółowe zasady ich organizacji, w tym także w miejscach przystosowanych dla osób ze szczególnymi potrzebami oraz po godzinach pracy.

Powyższe rozwiązania mają zapewnić udział w konsultacjach społecznych możliwie szerokiemu gronu interesariuszy. Obecnie projekt znajduje się na etapie opiniowania. Planowany termin jego przyjęcia to IV kwartał 2022 r.