Rzecznik praw obywatelskich zasygnalizował potrzebę podjęcia inicjatywy legislacyjnej w celu „przywrócenia ochrony prawa własności”. RPO krytykuje przyjmowaną w orzecznictwie wykładnię art. 292 w związku z art. 285 par. 1 i 2 kodeksu cywilnego, dopuszczającą możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu jeszcze przed wejściem w życie 3 sierpnia 2008 r. przepisów art. 3051–3054 kodeksu cywilnego wprowadzających instytucję służebności przesyłu do systemu prawa cywilnego,. Jego zdaniem wykładnia ta ogranicza nieproporcjonalnie prawo własności, narusza zasadę zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa przez „ustalenie stanu prawnego, niekorzystnie oddziałującego na sferę prawną obywateli, w drodze twórczej wykładni Sądu Najwyższego”. Ponadto RPO zwraca uwagę na niepewność prawną, którą wprowadziły orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) oraz z 3 grudnia 2025 r. (SK 17/18). Wynika ona zarówno z ich treści, jak i z tego powodu, że ww. orzeczenia nie zostały opublikowane, bowiem w składach orzekających w obu sprawach brały udział osoby nieuprawnione do orzekania, jako wybrane na stanowisko sędziego Trybunału z naruszeniem art. 194 ust. 1 Konstytucji. Mniej skora do zmian legislacyjnych jest Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego. Co prawda podziela ona wątpliwości RPO co do niepewnego statusu oraz skutków ww. rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego, jednak zwraca uwagę, że pośpieszna interwencja ustawodawcza podjęta przed ukształtowaniem się choćby wstępnej praktyki orzeczniczej, mogłaby przynieść rezultat odwrotny do zamierzonego. Z tego powodu nie rekomenduje obecnie podjęcia prac legislacyjnych. Zatem zapewne na ewentualne zmiany w prawie w powyższym zakresie przyjdzie nam poczekać.
